AI-verordening: GPAI-aanbieders en downstreamaanbieders
Dit scherm ordent welke rol uit de AI-verordening kan gelden wanneer een organisatie een AI-model voor algemene doeleinden ontwikkelt, wijzigt, integreert of vertegenwoordigt. Het staat los van een algemene gereedheidstoets.
Rol voor het GPAI-model
Een aanbieder van een GPAI-model heeft plichten uit artikel 53, waaronder technische documentatie, informatie voor downstreamaanbieders, een auteursrechtbeleid en een samenvatting van de trainingsinhoud. Een aanbieder buiten de EU heeft in beginsel een gemachtigde nodig voordat het model op de markt van de Unie wordt gebracht, met de wettelijke uitzonderingen. Een partij die het model alleen integreert, wordt niet automatisch aanbieder van dat model.
Rol voor het downstream AI-systeem
Integratie van een GPAI-model in een apart AI-systeem kan de organisatie downstreamaanbieder van het AI-systeem laten. Het aanbieden van dat systeem aan derden kan eigen aanbiedersplichten voor het AI-systeem meebrengen. Die blijven gescheiden van de status als GPAI-modelaanbieder.
Rol bij de wijziging
Fijnafstelling of een andere wijziging maakt een downstreampartij niet automatisch aanbieder van het GPAI-model. Aanbiedersplichten voor het gewijzigde model kunnen ontstaan wanneer de wijziging voldoende significant is, zoals een materiële wijziging van capaciteiten of beoogd gebruik, of aanzienlijke verdere training. Eén signaal is geen juridische conclusie. De richtsnoeren van de Commissie over de omvang van de GPAI-aanbiedersplichten zijn de verwijzing. Dit scherm heeft geen rekengrens.
Rol van de gemachtigde
Een in de EU gevestigde entiteit met een schriftelijk mandaat kan gemachtigde zijn van een buiten de EU gevestigde GPAI-aanbieder. Een ontbrekend of onbekend mandaat is een toetsing en geen bevestigde vertegenwoordigersrol.
Toetsing van systeemrisico
Voor een GPAI-model met systeemrisico gelden extra plichten uit artikel 55. Dit scherm gebruikt alleen een status die al is aangewezen of bekend. Een onbekende status geldt niet als systeemrisico.
Overgangstijd
GPAI-plichten gelden vanaf 2 augustus 2025. De handhavingsbevoegdheden van de Commissie gelden vanaf 2 augustus 2026. Een GPAI-model dat vóór 2 augustus 2025 op de markt is gebracht, heeft de overgangsdatum 2 augustus 2027. Die overgang neemt de plichten nu niet weg.
GPAI Code of Practice
De GPAI-gedragscode is vrijwillig. Hij kan een aanbieder helpen te laten zien hoe plichten worden nagekomen. Ondertekening is niet vereist om een rol vast te stellen. Het ontbreken van een handtekening is op zich geen mislukte uitkomst.
Voorbeelden
- Een GPAI-model van een derde wordt zonder significante wijziging in een dienst geïntegreerd: waarschijnlijk downstreamaanbieder van het AI-systeem.
- De organisatie ontwikkelt een GPAI-model en brengt het onder eigen naam op de EU-markt: waarschijnlijk GPAI-modelaanbieder.
- Fijnafstelling verandert de capaciteiten op significante wijze: mogelijke GPAI-aanbieder na significante wijziging.
- Een entiteit in de EU heeft een schriftelijk mandaat van een GPAI-aanbieder buiten de EU: waarschijnlijk gemachtigde.
- Een GPAI-model is vóór 2 augustus 2025 op de markt gebracht: overgangstoets, met 2 augustus 2027 als overgangsdatum.
Grenzen
Dit stelt geen bevestigde rol onder de AI-verordening vast. Er is geen numerieke score en geen rekengrens. Het scherm aanvaardt geen modelnamen, organisatienamen, trainingsgegevens, prompts of vrije tekst. Latere richtsnoeren of een nieuwe aanwijzing blijven een handmatige herziening.
Officiële bronnen
- Regulation (EU) 2024/1689 Article 3
- Regulation (EU) 2024/1689 Article 51
- Regulation (EU) 2024/1689 Article 52
- Regulation (EU) 2024/1689 Article 53
- Regulation (EU) 2024/1689 Article 54
- Regulation (EU) 2024/1689 Article 55
- Regulation (EU) 2024/1689 Annex XI
- Regulation (EU) 2024/1689 Annex XII
- Commission guidelines on GPAI provider obligations
- Commission GPAI questions and answers
- Commission GPAI obligations under the AI Act